Ik was helemaal van slag.

Mijn broers en zus lieten mij verstaan dat ze de totale som in vier gingen verdelen en dat ik wel mijn deel zou krijgen. Ik kon daar geen vrede mee nemen, waarom had mijn vader dit gedaan ?

Mijn hele leven kwam mij voor de geest. Heb ik te veel gepraat aan tafel, is het omdat ik gebuisd ben in het tweede jaar op school en hij een jaar supplementair mijn kot had moeten betalen, is het omdat ik een te grote losbol ben geweest, heb ik hem onbewust gekwetst? Ben ik geen waardige zoon geweest van hem? Ik lag ervan wakker. Neuronen flitsten door mijn hersenen en zochten naar aanknopingspunten. Alle kwade blikken die hij naar mij had gegooid kwamen mij weer haarscherp voor de geest. Was het om het groot aantal keren dat ik uitsluiting had gekregen voor de lessen of voor de slechte rapporten die ik had meegebracht toen ik op de humaniora zat? Was het omdat ik geen universiteit had gelopen, zoals mijn twee broers ; mijn zus had dat toch ook niet gedaan ? Toen ik een jaar of 10 was had ik eens een ooglap opgezet om de zeerovertje te spelen. Hij wilde het van mijn hoofd trekken, maar ik was hem te vlug af. Hij ging achter mij aan, struikelde over zijn eigen voeten en viel voorover als een paal. Hij bleef languit op zijn buik liggen. Er vormde zich onder zijn gezicht een plasje bloed op de gele gespikkelde cementen keukentegels. De huisdokter die er bij werd gehaald naaide terstond zijn kin. Solidair met mijn vader verdoofde de arts ook zijn pijn met een paar glaasjes jenever. Tot voor kort lachte mijn moeder jaarlijks een paar keer met het voorval.

Ik had vakantiejobs gedaan bij Joden, zoals hij zelfstandigen noemde. Die stonden voor hem gelijk met sjoemelaars en belastingontduikers, voor hem wild waar hij beroepshalve moest op jagen. Was het daarvoor; omdat ik met de vijand had gecollaboreerd ? Ik had hem eens gevraagd om een handtekening te zetten als waarborg voor een lening voor een Japanse vier x vier; hij keek naar boven alsof het plafond op zijn hoofd viel. Ik ben toen bij een andere instelling een lening aangegaan, waarvoor mijn handtekening volstond.

Daar kon het toch niet aan liggen, daarom doe je zoiets niet. Ik was uiteindelijk toch niet zo slecht terecht gekomen ; ik had een eigen zaak die goed draaide en mijn schuldenmassa versus eigen middelen was bedrijfsmatig binnen de normen. Was het misschien net daarom, omdat ik ook nu ook deel uitmaakte van zijn vijanden ?

Nee, dat kon niet, hij had er zelfs nooit op aangedrongen om in zijn voetsporen te stappen. Hij leek niet ontevreden over mijn curriculum en mijn gedane investeringen.

Ik was steeds het lievelingetje van mijn moeder geweest; zij putte zich mijn hele jeugd uit in voorwendsels om mij meer te geven dan aan de anderen. Het laatste restje limonade uit de fles was voor mij, een koekje méér voor mij dan aan de anderen enz. Waarom ze het deed weet ik niet, maar ik was helemaal niet blij met die positieve discriminatie. Was dit zijn rechtzetting nu? Neen, dit was te futiel allemaal.

De laatste twintig jaar had ik toch wel wat gesproken met hem tijdens onze bezoekjes met de fles Bokma, zijn geliefkoosde drank, als trouwe tafelgenoot naast ons, die zich in stilte langzaam leegde. De laatste jaren zei hij mij dat hij het niet meer ging en dronk water, terwijl hij mijn glas steeds bijvulde met jenever. Wanneer ik hem vroeg wat er niet meer ging, schokschouderde hij. Er leek niets mis met onze relatie, hij nam mij in vertrouwen als goede drinkebroer.

Toen begon ik het in een breder perspectief te bekijken. Ik was anders dan mijn broers en zus. Ik leek helemaal niet op mijn vader. Mijn broers en zus waren de Montségur types, ik eerder een Van Faassen. Ik was het evenbeeld van mijn dooppeter, Guillaume Van Faassen, de drie jaar jongere boer van mijn moeder. Ik was sportief aangelegd, mijn broers en zus niet, ik had geen gewichtsprobleem, zij wel allemaal. Mijn vader was een voetbalfanaat, mijn broers ook, mij interesseert het geen zier; integendeel de waanzin die mensen bekruipt wanneer ze naar een bal kijken beanstigt mij.

Ik had een volledig andere levensloop; ik was avontuurlijk aangelegd, leefde flamboyant van mijn schulden, zij leefden behoedzaam voor hun spaargeld. Ik had een bedrijf opgebouwd vanop een schuldenberg, zij waren in staatsdienst gegaan om hun pensioen veilig te stellen. Ik ging regelmatig naar het buitenland op zoek naar nieuwe opportuniteiten mijn bedrijf, mijn broers en zus spendeerden hun dagen achter een bureau. Ik nam enorme financiële risico’s met de import van zeer volatiele producten die ik hier te sleet aan grootgrutters, zij belegden behoedzaam in bevaks en obligaties met staatswaarborg.

Ik sliep er niet van ‘s nachts. Ik werd hypergevoelig. Ik vergat zelfs het concert waar ik al maanden zat naar uit te kijken: Roger Waters te A.

Mijn gedachten zochten de verbanden op en hier en daar verscheen er dialoogbox voor mijn ogen. Ik vergeleek het proces in mijn hersenen met de herorganisatie van bestanden op de harde schijf. De documenten fladderden van het ene map naar de andere. Ik associeerde alles met alles. Ineens drong het tot mij door: ik was zijn zoon niet. Het kon niet anders dan dat ik het kind van een andere vader was. Maar als ik niet de zoon van mijn vader ben, dan zijn mijn broers en zus, die ik als mijn beste vrienden beschouwde niet mijn broers en zus? Dan ben ik een bastaard en wie is dan wel mijn vader?

Mijn ouders woonden aan de andere kant van het land toen ik ben verwekt en geboren.

Ik wist het opeens: de Saab waar ik toen mee reed was een intuïtieve keuze geweest naar het voorbeeld van een vroegere huisvriend waar mijn moeder veel over sprak toen ik klein was. Dat moest het zijn: die vent was mijn vader. Ze sprak steeds met veel bewondering en respect over die man en over zijn auto, hij was de minnaar van mijn moeder, dat leek me vast te staan. Hij was een dynamisch persoon en had ook een eigen bedrijf. Ik herinnerde me nog dat hij eens op bezoek was geweest en dat ik mocht meerijden in die speciale auto van hem. Ik reed nu met hetzelfde merk. Dat was het signaal van het lot.

Had mijn vader mij dan geadopteerd en mij bij leven beschouwd als zijn kind, was hij daarom zo gesloten. Deed hij daarom zo geheimzinnig over zijn geld zijn hele leven lang, omdat hij deze coup lang geleden had bedacht? Is dit dan de enige discriminatie geweest waarvan ik het onderwerp ben geweest?

Ik was niet teleurgesteld met de wetenschap het kind van een andere vader te zijn. Het stijve, conservatieve, immobilisme van mijn vader had mij altijd gestoord. Ik had meer bewondering voor andere mannen, die soepel waren van lichaam en geest.

Mijn vrouw stuurde mij naar de huisdokter. Die lieve dame wilde mij een antidepressivum voorschrijven. Ik zei haar dat mijn hersenen op dat gebied zo helder en onbezoedeld waren als een klaterend bergriviertje en dat ik in het algemeen allergisch ben aan medicatie. Ik neem gemiddeld maar één Neurofen per jaar en dan nog meestal op één januari. -Ghô, het is een zeer licht middel! Het wordt gebruikt om mensen te doen ontwennen van verslaving aan antidepressiva. Ze schreef mij Trazolan voor.

Ik las nauwgezet de bijsluiter. ‘Voorzichtigheid wordt aangeraden bij het besturen van voertuigen en machines vanwege slaperigheid die kan optreden bij sommige personen. Dit risico wordt verhoogd door het gelijktijdig gebruik van alcohol. Bijzonder toezicht is noodzakelijk bij patiënten met slecht functionerende lever of nieren….Het is noodzakelijk de behandeling stop te zetten en de geneesheer te raadplegen zodra een aanhoudende erectie optreedt.’

Argwanend, onder zachte druk van mijn vrouw, nam ik ’s avonds een halve pil. ’s Nachts deden zich ongeveer alle op de bijsluiter beschreven neveneffecten voor: hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en ik had helemaal niet meer geslapen. Ik had daarbij nog een ander zeer beangstigend fenomeen: het gonsde in mijn hoofd als in een bijenkorf. En ik hàd de hele nacht een erectie, echter zonder seksuele drift. Ik ben opgehouden met een verdere inname van die pillen. Dit leek me een flater van formaat. Ik heb de hele doos als bewijsmateriaal van een medische wandaad bijgehouden. Een volledige pil zou al fataal geweest zijn, veronderstel ik.

Een vriendin, een kinderpsychologe in dit dorp, aan wie mijn vrouw over mijn toestand had verteld belde mij op en gaf mij, op een voor haar ongebruikelijk zakelijke manier, de raad naar een collega te gaan op consultatie. Het zou 32,50 Euro kosten per sessie. –En mag ik dan ook seks hebben met haar voor dat geld. –Nee, antwoordde ze stuurs. –Ha, dat is dan nog in supplement? Ze ging er niet meer op in.

Ik maakte een afspraak met die dame en een paar dagen later zat ik op de sofa bij haar, niet naast haar. Ze bleek een dubbelgangster te zijn van Mireille Matthieu, een Franse zangeres uit de jaren zestig; niet bepaald iemand waar ik gek op ben. Ik vroeg haar om met het licht mee te zitten in de kamer zodat ik haar gelaatstrekken beter zou kunnen observeren tijdens het gesprek. Ik had een klein voorgevoel dat er iets niet klopte. Ik had maar één onderwerp dat ik wilde bespreken. Hoe kan ik best aan mijn moeder vragen of Albert de Montségur mijn vader is. Ik wilde niet voor verrassingen komen te staan en streefde ernaar om een duidelijk, eerlijk en ondubbelzinnig antwoord te kunnen krijgen op die vraag. Alle mogelijke andere mogelijke opties wilde ik vooraf met die psychologe doornemen zodanig dat ik ter plaatse niet voor verrassende nieuwe elementen zou komen te staan die de verwarring nog groter zouden maken. En indien Albert mijn vader niet was, wie is het dan wel.

Die psychologe wilde eerst over die burenkwestie spreken. Het was duidelijk dat ze gebriefd was daarover en ze vroeg mij uit. Wat ik daarover ook vertelde, ze ontkrachtte alles. Ze lachtte mij zelfs uit met een bepaalde stelling. Die idiote lach resoneert nu nog in mijn hoofd. Op een gegeven ogenblik vroeg ze, zonder enige aanleiding: -Bent u misbruikt? Ik vond die vraag nogal idioot in die context en begon te lachen. -Zie ik er zo uit? Niet dat ik weet. Wat had dat er nu mee te maken? Ik herhaalde mijn eis om tegen de volgende zitting een zorgvuldig geformuleerde vraag op papier te zetten die ik aan mijn moeder kon stellen over mijn vaderschap. Die burenzaak was voor mij afgelopen, ik had gedaan wat ik moest doen en daarmee was de kous af. Dat ze er hun plan mee trokken. Moet ik nu dat mens dat mij fysisch niet aantrekt betalen om mij te zitten uitlachen? Wat weet ze trouwens over die burenzaak, ze kende die mensen niet eens. Ik stopte met die consultaties. Ik heb nooit die vraag voor mijn moeder gekregen. Ik kon mijn geld beter aan de hoeren geven, die zouden waarschijnlijk wel luisteren naar mij, zonder mij uit te lachen, met een pijpje als toetje erbij.

Mijn oudste broer Arthur, die meteen na de begrafenis was teruggekeerd naar het land waar hij werkte, had weet gekregen van mijn ontreddering. Hij belde mij op terwijl ik in de auto zat. Hij vroeg mij snel een parkeerplaats te zoeken en zou dan over een kwartiertje terugbellen. Hij wilde mij spreken in alle rust. Hij belde terug, vroeg heel expliciet hoe het ging en nodigde mij uit om met het eerste vliegtuig naar hem toe te komen. Kost en inwoon gratis.